Akrilik
Akrilik Elyaf
Akrilik elyaf için geliştirilmiş bazik — diğer adıyla katyonik — boyarmaddeler, tekstil boyacılığında ulaşılabilen en parlak ve en canlı renkleri verir. Poliakrilonitril elyafın üretim sırasında kazandığı anyonik uç gruplar, katyonik boyarmadde ile güçlü bir iyonik bağ kurar; sonuçta hem renk verimi hem de yıkama haslığı yüksek bir boyama elde edilir. Eflatun Kimya olarak akrilik iplik, halı, battaniye ve triko üretimi yapan işletmelere tam gam bazik boya tedarik ediyoruz.
Nasıl Çalışır?
Akrilik elyaf, polimerizasyon sırasında kullanılan katalizör ve komonomerlerden gelen sülfonat ve karboksilat uçları taşır. Bu gruplar sulu ortamda negatif yüklenir.
Katyonik boyarmadde ise çözeltide pozitif yüklüdür. İki zıt yük arasında kurulan iyonik bağ, boyanın elyaf üzerinde kalıcı olarak tutunmasını sağlar.
Bağlanma çok hızlı olduğu için boyamanın camsı geçiş sıcaklığı (Tg) civarında dikkatle kontrol edilmesi gerekir. Retarder (geciktirici) kullanımı ve kontrollü ısıtma, düzgün boyamanın anahtarıdır.
Tipik Proses Parametreleri
- Boyama sıcaklığı
- 98 – 100 °C
- pH
- 4,0 – 4,5 (asetik asit / sodyum asetat)
- Kritik sıcaklık (Tg)
- 75 – 85 °C
- Isıtma hızı
- Tg üzerinde 0,5 – 1 °C/dak
- Yardımcı madde
- Katyonik retarder, elektrolit
- Boyama süresi
- 45 – 60 dakika (kaynama)
Haslık Değerleri
- Yıkama haslığı
- 4 – 5
- Işık haslığı
- 5 – 7
- Sürtme haslığı (kuru)
- 4 – 5
- Ter haslığı
- 4 – 5
Değerler tipik aralıklardır; nihai sonuç reçete, elyaf kalitesi ve proses koşullarına göre değişir.
Kullanım Alanları
- Akrilik iplik ve elyaf boyama
- Halı ve duvardan duvara döşeme ipliği
- Battaniye ve ev tekstili
- Triko ve kazak iplikleri
- Akrilik/yün karışım kumaşlar
Sıkça Sorulan Sorular
Akrilik boyamada abraj neden oluşur?
Katyonik boyalar akrilik elyafa çok hızlı çeker. Camsı geçiş sıcaklığının (75 – 85 °C) üzerinde ısıtma hızı yüksek tutulursa boya elyafa düzgün dağılmadan tutunur ve abraj oluşur. Isıtmanın bu aralıkta 0,5 – 1 °C/dakikaya düşürülmesi ve katyonik retarder kullanılması sorunu ortadan kaldırır.
Bazik boyalarla hangi haslık değerlerine ulaşılır?
Akrilik üzerinde bazik boyalar tipik olarak 4 – 5 yıkama haslığı ve 5 – 7 ışık haslığı verir. İyonik bağ güçlü olduğu için yıkama haslığı yüksektir; ışık haslığı seçilen kromofora göre değişir.
Akrilik/yün karışımlarda nasıl çalışılır?
Karışımlarda önce yün bileşeni asit veya metal kompleks boya ile, akrilik bileşeni ise katyonik boya ile boyanır. Yünün katyonik boya ile kirlenmesini önlemek için anyonik koruyucu (blocking agent) kullanılır.